Weblog Rina Molenaar

Voor een nieuw boek in de serie WWkidz reist Rina Molenaar tijdens haar vakantie, samen met Marcel Catsburg als echte Haïti-kenner’ door Haïti. Het is de bedoeling dat begin 2011 er een nieuw boek verschijnt in de WWKidz-serie over een jongetje in Haïti die in Port-au-Prince woont en de aardbeving meemaakt.
>Naar de site van WWKidz

Donderdag 2 september

Terug in Nederland

Na een haperende terugreis zijn we weer in Nederland. We kijken terug op een mooie reis met veel indrukken. Vooral de vraag van de jongeren: 'Denkt u dat het ooit nog goed gaat komen met Haïti?', zetten me aan het nadenken.

Hoe is het om daadwerkelijk te  leven in land waar zoveel gebeurt? Dan moet ik denken aan de jongeren die vertelden over de vreselijke nacht na de aardbeving maar toch niet echt bang waren om te sterven omdat ze klaar waren om Jezus te ontmoeten. Als je zo dicht bij de dood hebt geleefd sta je ook anders in het leven.

Weer genoeg denkstof voor de komende maanden. En ik kan beginnen met het schrijven van mijn boek. Het echte werk gaat nu beginnen!

Dinsdag 31 augustus

Tussenstop
 
Intussen zijn we al enkele uren in New York. Het vliegtuig waar we mee zouden vertrokken ging kapot bij het sluiten van de bagagekabines. Hoewel het grondpersoneel het leek te vertrouwen was de captain niet overtuigd en moesten we allemaal het vliegtuig uit. Het was uren wachtenin een lange rij. Intussen was het diep middernacht. Iedereen werd één voor één overgeboekt naar een andere vlucht. Halverwege hoorden we dat we onze bagage moesten ophalen omdat we naar een hotel werden gebracht.

Een poolse dame die in het vliegtuig naast ons zat vroeg of ze bij ons mocht blijven omdat ze nauwelijks Engels spreekt. Natuurlijk is dat geen probleem. Het wachten is lang en mensen krijgen zin in eten en drinken. Marcel heeft nog een bananencake uit Haïti in zijn koffer. Met een zakmes is die snel kleingemaakt en veroberd.

Om half vier 's nachts zijn we uiteindelijk in onze hotelkamer. De volgende dag mogen we om 18.30 uur vliegen als het goed is. We slapen heerlijk. De dame uit Polen ligt bij mij op de kamer en kruipt diep weg in de dekens. Nog voor ze gaat slapen (want ze ziet er erg moe uit) zegt ze: people in Holland good good. I am happy. Wel jammer dat we haar man in Polen niet weten te bereiken. 

Na een heerlijke nacht gaan we ontbijten op kosten van KLM. Maar eerst even beneden kijken of we de man van onze Poolse dame kunnen vinden. Daarna nog wat in het hotel rondhangen. New York in gaan lukt niet omdat we weer bijtijds naar het vliegveld moeten. Dat is ons aangeraden in verband met de overvolle vlucht. Nog even geduld dus.

Maandag 30 augustus

Rust voor vertrek

Zaterdag hebben we een ontspannen dag gehad. Genoten van de bergen en het mooie uitzicht op Port-au-Prince. Wat boodschapjes gedaan en onderweg met wat mensen gesproken. De aardbeving is het onderwerp van het gesprek voor velen. Opvallend is bijvoorbeeld dat tijdens de aardbeving geen bomen zijn omgevallen zijn . Tenzij de huizen in hun val de bomen hebben meegenomen. De Haïtianen hebben hier geen verklaring voor.

Dat mensen overlijden na het toedienen van water als ze een aantal dagen onder het puin hebben gelegen wordt door iedereen bevestigd. Over de oorzaak wordt veel gezegd maar we willen eerst nog een arts hierover raadplegen.

Zondag hebben we een mooie dienst gehad in de AMG kerk. Dominee Point du Jour preekte uit 2 Timotheüs 2 over de toerusting van een christen. Een christen hoort een goede soldaat te zijn, een atleet en een landman. Alle drie zijn ze op de overwinning, op de kroon en op de vrucht uit. Juist na de aardbeving wordt Haïti opgeroepen om als christenen zo een plaats in de samenleving in te nemen. We mochten ook nog een kort woord spreken. Hierin hebben we vooral aangegeven dat er in Nederland veel gebed is voor het land maar dat juist ook de verhalen van de Haïtianen ons geraakt hebben. Verhalen over moed en geloof die vragen om doorverteld te worden.

Na de dienst hebben we met de dominee en de financieel directeur heerlijk gegeten. We hadden nog een kort gesprek met de predikant van de AMG kerk, dominee Kelly die ons e.e.a. vertelde over de impact die de aardbeving heeft gehad op de samenleving. De gemeente is gegroeid. Zo hebben in de wijk Titanyen , aan de rand van Port-au-Prince, een aantal Voodoopriesters een gesprek aangevraagd met dominee Kelly.

In het gesprek werd duidelijk dat de priesters het idee hebben dat christenen op hen neer kijken. Dominee Kelly kon aantonen dat dit niet het geval was: de hulp na de ramp is aan iedereen gegeven. Ook aan Voodoopriesters. Dominee Kelly vertelt dat nu enkele priesters na gesprekken zich hebben aangesloten bij de kerk en door de aardbeving de kracht van God hebben gezien. Dat vraagt wel een hele weg voor deze priesters omdat het even aanbidden van een voodoogeest verleidelijk is om te doen. De dominee geeft deze priesters daarom veel pastorale aandacht.

De laatste zondag in Port-au-Prince was mooi. Aan het einde van de dag regende het lang maar zachtjes. Bij het schemeren zitten we op de veranda en kijken terug op een mooie indrukwekkende reis. Vol met ervaringen en verhalen die we in ons hart dragen maar in Nederland weer door willen vertellen. We zijn klaar voor de terugreis.

Gesprekjes onderweg... Iedereen bouwt mee aan een nieuwe toekomst!	De kerk is volledig ingestort,                  het Christusbeeld is staande gebleven...

Vrijdag 27 augustus

Tentenkampen

Elke avond als we terugkeren naar ons guesthouse rijden we langs verschillende tentenkampen. Honderden kampen waar duizenden mensen hun plekje proberen te vinden. Mensen van wie de huizen verwoest zijn en daardoor geen plekje hebben om te wonen. Maar ook mensen die nog bang zijn om in huizen te wonen. Omdat de angst er diep in zit.

Het tentenkamp dat we vandaag bezoeken heeft iets meer ruimte tussen de tenten dan in de wijk Bel Air. Het blijft echter onwerkelijk dat mensen hun hele dag hier door brengen. Vandaag een bezoek gebracht aan Natasja en Phenel. Natasja is eerder bezocht door fotograaf en schrijver Sjaak Verboom die hierover vertelde op de Woord en Daadmarkt Houten. Haar zus Vena woont in Nederland en was toen ook aanwezig.

We hebben van Vena wat spulletjes meegekregen die we nu bij Natasja en Phenel brengen. Tijdens de aardebeving is Natasja’s rug beschadigd. Eerst was het zoeken naar een goede dokter. Ondertussen zijn er goede foto’s gemaakt van haar rug waardoor de diagnose is vastgesteld. Ze wacht ons op voor haar tent. Phenel komt even later er ook aan lopen. Phenel spreekt wat Engels. Hij wil graag weten hoe het met Vena en gezin is.

Marcel doet in het Creools verslag en Natasja luistert ook aandachtig. Hun gezichten stralen bij het horen van de verhalen over hun zus. Phenel probeert zo goed en kwaad als het kan voor Natasja te zorgen. Een echte broer en zus zo bij elkaar. Even wat mooie foto’s maken voor Vena. Even later vertrekken we weer.

We bezoeken Compassion waar een oud collega van Marcel werkt die Rina ook goed kent. Een leuke ontmoeting! Oude tijden herleven. De rest van de dag staat in het teken van het bezoeken van bekenden, afronden van de laatste dingen en de zaken op rij zetten voor het boek. Morgen nog een vakantiedag richting de bergen. Zondag zullen we een dienst bijwonen in de gemeente van dominee Point du Jour, de directeur van AMG.

Als we even terug kijken naar onze reis zijn we tevreden met het resultaat. De vele verhalen en mooie foto’s leveren goede input voor het boek. Daarnaast zijn er de onvergetelijke ontmoetingen met mensen die ons aan het nadenken hebben gezet. Verhalen die vragen om doorverteld te worden in Nederland. Zodat de problematiek in Haïti op een eerlijke wijze wordt neergezet.

Een blik tussen de gangen van  een tentenkamp. Geen plekje voor jezelf...	Geld voor speelgoed is er niet,                             vandaar dat ze zelf maar iets in elkaar                       zetten om mee te spelen.

Donderdag 26 augustus

Ondernemers pakken na de aardbeving de draad weer op

Jacqueline weet wat ze wil. De verkoop van haar vresco’s room (ijsroom) loopt als een trein. Ze heeft de onderneming al sinds 2007. Na de aardbeving heeft ze snel de draad proberen op te pakken. Samen met Lesly, de directeur van onze bedrijfsontwikkelingpartner CSL in Haïti, ga ik op pad.  Op behendige wijze rijdt hij door de drukke stad. 

‘We gaan naar Jacqueline een zelfstandige vrouw die snel na de aardbeving haar zaakjes heeft opgepakt.  Het dak van haar winkel was licht beschadigd. Ze heeft een prachtig pand van cement. Toch heeft ze het dak niet gerepareerd maar helemaal gesloopt. De klanten durfden namelijk niet meer naar binnen. Mensen hebben trauma’s opgelopen door de aardbeving. Nu heeft ze een houten plafond en enkele golfplaten dak op haar pand gebouwd en de zaak loopt als een tierelier. Ze is een vrouw met potentie en kan nog veel meer groeien.’

Voor ik het weet staan we voor het pand. Een Westerse uitstraling. De shop zit vol met jonge studenten en heeft een gezellige uitstraling. Zonder een woord te zeggen is me duidelijk wie Jacqueline is. Ze is een manager in hart en nieren. Ze loopt naar ons toe en schudt ons de hand. Niet zonder trots laat ze haar shop zien en vertelt ze mij haar hele verhaal. Hoe ze van een klein pand uitgroeide naar deze shop. En wat haar plannen verder zijn…

Lesly heeft zijn antwoord klaar als ik vraag waarom hij deze onderneemster steunt. Lesly: ‘We hebben verschillende criteria. Bijvoorbeeld een goed businessplan, een ondernemer die potentie heeft, een bedrijf dat winstgevend is etc. Maar bij Jacqueline speelden er andere zaken een rol. Haar winst geeft ze aan de kerk. Omdat haar man een goede baan heeft. De kerk helpt de eigen leefgemeenschap en helpt ook de arme kerkleden. Zo doen we aan indirecte armoedebestrijding. En dat niet alleen. We creëren ook banen. Zie je die jongen daar? Hij is doof en werkt bij Jacqueline. Een gemotiveerde kracht die keihard zijn best doet volgens Jacqueline.’

Na een heerlijke maaltijd vertrekken we weer. Een mooi bezoek waar je op een hele andere manier dan de vorige dagen ziet dat Haïtianen het land opbouwen. Ieder op eigen manier.  Morgen zijn we van plan een tentenkamp te bezoeken en hebben we nog onze laatste zaken te regelen.

Er staan een paar afspraken met mensen die niet bij de partners van Woord en Daad werken maar op een hele andere manier hun plekje in Haïti hebben en vanuit een andere invalshoek informatie kunnen geven. Net als gisteren is het hier heel erg warm, maar zodra ik denk aan de mensen in de tentenkampen weet ik dat ik niets te klagen heb!


'De verwoeste stad Port-au-Prince'

Woensdag 25 augustus

Bel Air

Vandaag zijn we naar de wijk Bel Air geweest. De wijk waar de school en kliniek van AMG staat. Vorige week was het nog een grote chaos daar in verband met het puinruimen van de kliniek van AMG. Vandaag rijden we de straat in die vorige week was geblokkeerd en ligt de zaak er redelijk glad bij. De kinderen die we thuis gaan bezoeken staan op school al te wachten, samen met de directeur.

We lopen eerst wat in de buurt rond. Al snel passeren we een tentenkamp en komen we een leerling van de AMG-school tegen. De moeder van de leerling groet ons hartelijk. Oma zit ook voor de tent en knikt ons vriendelijk toe. Na een praatje mogen we binnen kijken.  In de tent is het snikheet. Twee bedden vullen de hele ruimte op. Hier wonen vijf personen op deze kleine oppervlakte. We lopen verder het kamp in. Tussen de tenten door zijn smalle steegjes. Het lawaai van muziek, huilende kinderen, roepende moeders en lachende jongens rolt over elkaar heen.

In de smalle steegjes is het opletten maar val je van de ene verbazing in de andere. Wat vooral opvalt zijn de vriendelijk lachende gezichten van de mensen die in hun snikhete tentje de vaat doen, hun kind wassen of zo goed en kwaad als het kan nog even wat proberen op te ruimen. Hoe zouden wij reageren als we in Nederland er zo bij zouden zitten en buitenlanders zouden ons even komen bezoeken?

In het doolhof van het kamp komen we uiteindelijk op een soort binnenplaats. In een hoekje zit een meisje wat sinaasappels in een zeef te persen. Ze mengt het met water om sap te maken. Haar gezicht is zwaar verwond en laat nog wat hechtingen zien. Oma vertelt: ‘Na de aardbeving hebben dieven mijn kleindochter glas in het gezicht gegooid. Dit is het resultaat.’  Oma heeft bij de aardbeving genoeg te verstouwen gehad. Haar huis stortte in terwijl haar achterkleinkind van enkele weken onder het puin terecht kwam. Overleden. 

Oma staart voor zich uit maar praat dapper door. Ze was net met de was bezig. ‘Het leven is zwaar na de aardbeving. Als je gewend bent om in een huis te wonen is dit wel heel wat anders. Maar we moeten ons vertrouwen op God blijven stellen. Hij kan ons helpen en zal dat ook doen.’

Oma wil wel poseren op de foto. Maar dan moeten we even wachten. Haar korte grijze haar verstopt ze graag onder een mooi gekleurde doek. Als de foto is gemaakt laten we even met onze digitale camera zien wat er van geworden is. Ze knikt goedkeurend en geeft aan dat ze tevreden is. Ze mag ook trots zijn op zo’n mooi plaatje.

We vervolgen onze weg en bezoeken verschillende huizen van kinderen. Van tent via houten hut tot stenen huis. Elk kind heeft een eigen verhaal. Het ene huis is zwaarder beschadigd dan het andere. Maar iedereen is getroffen; op welke manier dan ook. De angst zit er goed in. Wekenlang sliepen de families op straat. En bij elke ongebruikelijke schok denken ze snel aan een aardbeving. Maar iedereen weet: we moeten verder. Vooruit kijken.

De moed van de mensen is elke keer weer indrukwekkend. Niet alleen de moed maar ook de vriendelijkheid waarop mensen je begroeten in zwaar getroffen wijken.

We horen ook verhalen van volwassenen die mensen onder het puin hebben gehaald en blij waren dat ze hun familieleden of vrienden weer gevonden hadden. Na een paar dagen onder het puin liggen, werd er vaak direct drinken aan het slachtoffer gegeven omdat deze dorst had. Heel veel mensen zijn hierdoor alsnog overleden. Water geven aan iemand die dagenlang onder het puin heeft gelegen is funest en dodelijk. Binnen enkele minuten sterft zo’n persoon. Als we doorvragen hoe dit komt krijgen we geen eenduidig antwoord. Dat vraagt dus nog wat nader uitzoekwerk.

Het was een snikhete dag en de verschillende huisbezoeken waren indrukwekkend maar best intensief. Aan het einde van de dag kijken we tevreden terug op deze dag. De bouwstenen voor het boek zijn zo goed als binnen. De komende dagen nog een paar kleine dingen bekijken en wat achtergrondinformatie binnenhalen. Dan kan het echte werk in Nederland beginnen.

                                                             
'Oma wil wel poseren op de foto'                            'In Bel Air wordt er puingeruimd bij de kliniek van AMG.'

Dinsdag 24 augustus

Na een weekend Foret des Pin in Port-au-Prince

We hebben een weekend mooi Haïti achter de rug. Op donderdag lieten we de chaos en drukte van Port-au-Prince achter ons en trokken richting Foret des Pin. Langzaam maar zeker werd de omgeving rustiger en zagen we minder schade aan huizen. De mooie omgeving maakt stil en geeft rust. De enorme bergen herinneren aan de naam van het land: Haïti, land van de bergen.

In Foret des Pin is de aankomst hartelijk. Een grote groep mensen heeft zich al verzameld op de plaats waar wij slapen. Uit verschillende delen van Haïti zijn kerkleiders en jongeren hier gekomen om tijdens een conferentie na te denken over de rol van de kerk.

Wij hebben de afgelopen dagen met veel mensen uit de omgeving gesproken. Er zijn namelijk veel jongeren na de aardbeving hierheen getrokken.  Veel van deze jongeren woonden vanaf hun twaalfde in de hoofdstad om vervolgonderwijs te volgen wat hier niet aanwezig is.

De marktdag was wel een hele speciale in de rij mooie dagen.  Op zaterdag vertrokken we met een grote groep in de auto naar de marktplaats. Genieten! Een grote menigte mensen die allemaal handel bedrijven en proberen hun koopwaar zo goed mogelijk aan de man te brengen. De blancs (zoals de Haïtianen de mensen uit andere landen noemen)  waren welkom op de markt. We worden behandeld als alle anderen.

Dat Marcel Creools spreekt scoort wel goed. Een grote lach op het gezicht van de Haïtiaan die een praatje met Marcel heeft.  Genoeg inspiratie voor het boek. Even schuilen onder een dak van een huis omdat het regent is geen straf. Er is zoveel te zien dat je eigen ogen het niet bij kunnen houden.  En wat dacht je van de speciale koeienafdeling van de markt? De koeien komen aanlopen maar weten dat hun laatste minuten tellen. De koeien worden ter plekke geslacht. Je moet niet kinderachtig zijn om het vervolg te zien. Het zou zo maar een apart hoofdstuk van het boek kunnen worden.

Op zondag werd de conferentie afgesloten met een kerkdienst die we ook bij woonden. Er werd avondmaal gevierd en gedoopt.  De liederen aan het begin van de dienst klinken prachtig in dit kerkgebouw dat tussen de bergen ligt. De rest van de dag genieten we van een prachtige omgeving en de jongens en meisjes uit de buurt die graag naast je komen zitten als je even van de stilte geniet.

Maandagmorgen wordt de voodoopriester van Foret des Pin vereerd met een bezoek. Een energieke man die met zijn verhaal graag indruk maakt. Door de woorden die hij gebruikt maar ook door zijn ogen af en toe half dicht te knijpen, voorover te buigen en zijn hoed zo nu en dan af te doen. Jammer dat we geen videocamera bij ons hebben.

De man is van mening dat de aardbeving niets met de geesten van de voodoo te maken hebben. Dit is zo groot dat het buiten de macht van de geesten valt en het wel met de Bon Dje (Goede God) te maken moet hebben. Een mooi gesprek waar de priester open is maar ook veel dingen zegt die dubbel zijn.  Veel vragen blijven over maar dat zal bij het praten over de voodoo altijd het geval zijn. 

We vervolgen onze route naar Oriani, een plaats in de buurt van Foret des Pin. Pasteur Beaulière, onze chauffeur, komt uit deze omgeving en kan ons veel vertellen. Op de markt komt hij veel bekenden tegen en doet hij zijn inkopen. De achterbak van de auto raakt langzaam maar zeker vol.

In de loop van de middag vertrekken we met een overvolle auto met bagage, groente, fruit en mensen naar Port-au-Prince. De warmte valt weer op ons en de geluiden van de stad herinneren ons aan de eerste dagen. We zijn weer in de hoofdstad!

Vandaag hebben we een rondje door ambalavil (de beneden stad) gemaakt waar veel schade is. Ook hebben we de school Caroline bezocht. Deze school zal een belangrijke plaats in het boek innemen. De verhalen van de mensen die de aardbeving hebben meegemaakt, mensen hebben proberen te redden, dode kinderen uit het puin hebben gehaald en geliefden hebben verloren grijpen elke keer weer aan.

En toch rijden we door een drukke stad vol leven en energie terug naar onze guesthouse. De houding van de Haitianen is elke keer weer het onderwerp van het gesprek. Om hun gevoel van eigenwaarde, moed en dappere houding om in deze omstandigheden een toekomst op te bouwen.

                                                                            
'De voodoopriester is van mening dat                               Een grote menigte mensen die allemaal handel 
 de aardbeving niets met de geesten                                 bedrijven en proberen hun koopwaar zo goed      
  van de voodoo te maken hebben.'                                    mogelijk aan de man te brengen. Genieten!

We zijn inmiddels weer terug uit Foret des Pin. Het is een mooi deel van Haïti en we hebben indrukwekkende verhalen gehoord. Ik hoop snel weer internet te hebben voor een uitgebreidere weblog.

Donderdag 19 augustus

Stroomstoring

Helaas is het door een stroomstoring voor Rina Molenaar niet mogelijk e-mails te versturen. Ze vertrekken vandaag naar Foret des Pin. Ze hebben inmiddels met verschillende kinderen gesproken die door de aardbeving zijn getroffen. De verhalen van deze kinderen zijn indrukwekkend. Zodra er weer de mogelijkheid is om e-mails te versturen (waarschijnlijk dinsdag) horen we meer over deze verhalen.

Woensdag 18 augustus

Warm welkom

Na een voorspoedige reis met een uitgebreide tussenstop in New York (een nachtje slapen en weer verder gaan) komen we aan in Haïti. We zijn benieuwd wat we tegen gaan komen. Bij de landing zien we de witte tentenkampen al fel afsteken tegen de andere woningen. Naast ons zit een mevrouw die vertelt dat haar twee huizen die ze had helemaal in puin liggen.

Nu stapt ze straks uit het vliegtuig naar haar tent in het tentenkamp van de stad. Ongelooflijk bijna dat iemand van de middenklasse nu zo leeft. Ze vertelt daarbij dat ze de tent prima vindt omdat ze er niet aan moet denken om in een huis te wonen wat zou in storten als er weer een aardbeving komt. De angst zit er diep in bij mensen.

Collega Jaap wacht ons op bij het vliegveld. Na het heerlijke rumoer op de airport gaan we naar de auto. Al rijdend door de stad komen we veel beschadigde gebouwen tegen en puin. Jaap vertelt ons wel dat door het Cash for Work programma al veel is gedaan en elke keer er weer een stukje puin wordt geruimd. Morgen gaat Jaap met collega's van P&A en AMG weer op een nieuw stuk beginnen.

We rijden door de drukte van de stad naar het kantoor van P&A. Een warm welkom! Vooral Marcel ontmoet veel oude bekenden met wie hij heeft samengewerkt. We bespreken op hoofdlijnen ons programma door. Morgen gaan we de hele dag met AMG op pad: bezoeken brengen aan de kinderen en situaties thuis bekijken. De scholen zijn dicht in verband met de vakanties.

Donderdag hopen we naar Foret des Pin te vertrekken. Een prachtige plaats, volgens Marcel. De collega's van P&A vertellen ons dat er veel families na de aardbeving naar deze plaats zijn gevlucht. Uit angst voor de bevingen in de stad. Hier zou ik dus veel verhalen kunnen opdoen die ik wellicht in mijn boek kan gaan gebruiken.

Na het bezoek aan het kantoor, vertrekken we naar ons guesthouse. Een huis midden in de stad met een mooie veranda. Na een warm dag stroomt de regen met bakken uit de hemel.
Heerlijke verkoeling en een uitzicht op een niet al te warme nacht. Als we morgen verbinding hebben doen we weer verslag van onze dag met AMG op pad!